పాఖాల్ సరస్సు

మేడారం నుండి దూరం	90 కి.మీ. (~2 గంటలు రోడ్డు మార్గం)
నిర్మించిన కాలం	1213 CE — కాకతీయ రాజు గణపతి దేవ
విస్తీర్ణం	~30 చ.కి.మీ. జల విస్తీర్ణం
ప్రవేశం	ఉచితం (బోటింగ్‌కు రుసుము)
ఉత్తమ కాలం	నవంబర్ – జనవరి (వలస పక్షులు)
సమీప నగరం	వరంగల్ (50 కి.మీ.)

పాఖాల్ సరస్సు గురించి

---

పాఖాల్ సరస్సు 1213 CE లో కాకతీయ రాజు గణపతి దేవ నీటి పారుదల కోసం నిర్మించాడు — రామప్ప దేవాలయం నిర్మించిన అదే సంవత్సరం. 800 సంవత్సరాలకు పైగా పురాతనమైన ఈ సరస్సు నేటికీ పనిచేస్తూనే ఉంది. సరస్సు చుట్టూ దట్టమైన అడవి మరియు వన్యప్రాణి అభయారణ్యం — మొసళ్ళు, వివిధ చేపలు మరియు శీతాకాలంలో సైబీరియా నుండి వచ్చే వలస పక్షులు.

సరస్సుపై బోటింగ్ అందుబాటులో ఉంది — సూర్యాస్తమయ సమయంలో బోటులో సరస్సు చూడటం అద్భుతంగా ఉంటుంది. సరస్సు ఒడ్డున ఒక చిన్న శివ దేవాలయం ఉంది.

ఆచరణాత్మక సమాచారం

---

• పక్షి పరిశీలన: నవంబర్–జనవరి అత్యుత్తమం — సైబీరియన్ క్రేన్లు, నీటి కోళ్ళు, బాతులు.
• బోటింగ్: సరస్సు ఒడ్డున అందుబాటులో ఉంది. ప్రతి బోటు ₹50–100.
• వన్యప్రాణి: సరస్సులో మొసళ్ళు ఉన్నాయి — ఒడ్డుకు చాలా దగ్గరగా వెళ్ళకండి.
• సూర్యాస్తమయం: సరస్సుపై సూర్యాస్తమయం అద్భుతం — సాయంత్రం 4–6 PM.
• మేడారం సర్క్యూట్: మేడారం → వరంగల్ → పాఖాల్ → రామప్ప 2 రోజుల సర్క్యూట్.